گروه شهرستانها: قصه پُرغصه ماندگاری خرابی ها و آثار به جا مانده جنگ تحمیلی ۸ ساله در جنوب ایران به ویژه خرمشهر؛ سالهاست مظلومیت مردمان خوزستان را فریاد می زند،مظلومیتی که شرایط ۳۸ سال بدون جنگ هم نتوانست به آن پایان دهد اما اکنون به واسطه جنگ اخیر و تشدید تحریم های اقتصادی، قرار است اتفاق جدیدی برای برچیدن آثار جنگ رقم بخورد ؛ اقدامی که با هدف بهره مندی از ظرفیت های اروند رود آغاز می شود و قرار است این رودخانه مرزی را به معبری برای تبادل کالا میان ایران و عراق بدل کند.
اکنون سالها از پایان جنگ تحمیلی ۸ ساله می گذرد اما آثار آن همچنان در گوشه و کنار شهرهای جنوبی کشورمان بهویژه خرمشهر به چشم میخورد؛ از زیرساختهای آسیبدیده تا شناورهای مغروقهای که سالها در بستر اروند باقی مانده ، ظرفیت اصلی این آبراه مهم کشتیرانی را محدود کرده است.
سرنوشت خرمشهر بیش از بسیاری از شهرهای ایران با آثار به جامانده از جنگ گره خورده است؛ آثاری که منحصر به ساختمانها و زیرساختهای تخریب شده نمی شود ،بلکه بخش مهمی از آنها همچنان در مسیرهای آبی منطقه مشکل آفرین است. از این منظر، خارجسازی مغروقههای باقیمانده از جنگ فقط اقدامی برای رفع یک مانع دریایی نیست، بلکه بخشی از فرآیند بازسازی و بازگرداندن ظرفیتهای اقتصادی این شهر به شمار میرود.
طولانی شدن جنگ عراق علیه ایران باعث شد که از این رودخانه با ۹مترعمق، آبراههای با ۳۵میلیون مترمکعب گلولای و کمتر از ۲ متر عمق به جای بماند؛ اتفاقی که ضربهای جدی به پیکر بنادر مسیرش از جمله بندر خرمشهر وارد کرد.
بندر خرمشهر پیش از جنگ تحمیلی و پیش از انقلاب، ۷۰درصد تردد دریایی کشور را به خود اختصاص داده بود و مهمترین بندر کشور محسوب میشد اما عدم لایروبی این رودخانه به واسطه باقی ماندن مغروقههای دوران دفاع مقدس، سبب افت رونق اقتصاد برای مردم خرمشهر شده است.
رودها در شهرهای بندری خرمشهر و آبادان سبب کسبوکار و رونق در این شهرها میشوند ولی به گل نشستن کشتی غرق شده و گلولای به جایمانده از سالهای جنگ، توان این بنادر را کاهش داده است. سال ۱۴۰۱ نورالله اسعدی مدیرکل وقت بندر و دریانوردی خرمشهر دراین باره به مهر گفته بود: ظرفیت تخلیه و بارگیری بندر خرمشهر حدود ۱۵۰هزار کانتینر معادل ۳.۵میلیون تن در سال است که با لایروبی اروندرود، ظرفیت سالیانه کانتینری این بندر به ۳۰۰هزار کانتینر و بیش از ۵ میلیون تن افزایش خواهد یافت.
این که چرا خروج این مغروقهها طی این سالها به سرانجام نرسیده، خود محل پرسش است، اما آغاز عملیات خارجسازی مغروقه ها و پاکسازی اروند، می تواند به تقویت ارتباط ایران و عراق در جهت خنثی سازی تحریم ها کمک کند؛ اتفاقی که از دیروز در مراسمی با حضور وزیر راه و شهرسازی کلید خورد.
اکنون پس از سالها چشم انتظاری مردم خرمشهر، آغاز عملیات خارجسازی شناور مغروقه «شهید خانیان» و دیگر ادوات مغروقه جنگی از بستر اروند رود میتواند به افزایش ایمنی و تردد شناورها و بازگرداندن رونق به بندر خرمشهر منجر شود؛ رونقی که بهبود شرایط اقتصادی و معیشتی مردم از ثمرات آن خواهد بود.
آغاز عملیات پاکسازی اروند
وزیر راه و شهرسازی در مراسم آغاز پاکسازی اروندرود، با اشاره به آغاز عملیات خروج شناور مغروقه موسوم به «خانیان» از اروند رود گفت: این اقدام، ایمنی تردد، افزایش رفت و آمد کشتیها و رونق اسکله ها را به دنبال خواهد داشت و در نهایت بر معیشت و اقتصاد مردم خرمشهر و اقتصاد ایران اثر مستقیم می گذارد.
«فرزانه صادق » با اشاره به این که مغروقه یاد شده سالهاست که در دل اروند مانده است، تصریح کرد: جنگها پایان مییابد، اما داغ جنگها بر شهرهای ما میماند؛ سوگی که بر دل مادران این شهرها گذاشته میشود، همچنان اثرش باقی میماند. این مغروقه نیز یکی از همان اثرات جنگ بود که پس از آن که سالها جنگ با عزت تمام شد، همچنان بر دل اروند باقی مانده است.
وی با بیان این که با وجود شرایط دشوار و وقوع جنگ، عملیات خارجسازی این کشتی غرقشده که بزرگترین کشتی غرقشده اروند است، ادامه می یابد، افزود: با خارجسازی این کشتی غرقشده، بندر خرمشهر امکان تنفس دوباره مییابد.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به این که مردم ایران در همه بزنگاهها، با وجود محدودیتها و محرومیتها، در برابر دشمن ایستادهاند و از کشور خود دفاع کردهاند، اظهار داشت: مردم، نیروهای نظامی و تیم مذاکرهکننده ایران در دفاع از کشور نقش خود را ایفا و در میدان مذاکره هم با ایستادگی از منافع ایران دفاع می کنند.
صادق با اشاره به اهمیت ادامه عملیات پاکسازی اروند گفت: هر آنچه از دل اروند خارج میشود، بازیافت خواهد شد و درآمد حاصل از فروش آهنآلات و مواد بازیافتی این کشتیهای غرقشده برای هزینهکرد در بندر خرمشهر اختصاص خواهد یافت.
وزیر راه و شهرسازی همچنین از پیگیری سایر پروژههای مؤثر بر توسعه و رونق بندر خرمشهر خبر داد و تأکید کرد: رونق بندر خرمشهر به معنای رونق و سرزندگی ایران است.
افزایش ایمنی تردد شناورها
همچنین محمد شکیبینسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی از پیشرفت عملیات خارجسازی شناور مغروق شهید خانیان به عنوان بزرگترین مانع دریایی دوران جنگ در آبراه اروند خبر داد و گفت: با پایان این عملیات در نیمه نخست آبانماه، ۲پست اسکله خرمشهر که ۴۶سال از چرخه فعالیت خارج شده بودند، دوباره به بهرهبرداری میرسند و ایمنی تردد شناورها در این آبراه حیاتی به شکل چشمگیری افزایش مییابد.
وی با اشاره به اهمیت این طرح ملی اظهار داشت: این مغروقه که از بزرگترین بقایای بهجامانده از دوران جنگ تحمیلی در آبراه اروند محسوب میشود، از سال ۱۳۵۹تاکنون مشکلات عدیدهای را برای ترددهای دریایی و عملیات بندری در خرمشهر ایجاد کرده است.
شکیبینسب تصریح کرد: با دستور ویژه وزیر راه و شهرسازی و پیگیریهای مستمر، عملیات پاکسازی بستر آبراه با سرعت در حال انجام است و پیشبینی میشود تا نیمه نخست آبانماه، این مغروقه بهطور کامل از بدنه آبراه خارج شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی بازگشت به چرخه عملیات را مهمترین دستاورد این طرح دانست و افزود: با خارجسازی کامل این شناور مغروق، ۲پست اسکله خانیان که طی ۴۶سال گذشته از دسترس بخش خصوصی خارج شده بود، مجددا فعال میشود که این امر گام موثری برای افزایش ظرفیت پذیرش شناورها و رونق اقتصادی بندر خرمشهر خواهد بود .
شکیبینسب در ادامه به ارتقای سطح ایمنی آبراه اروند اشاره کرد و گفت: ایمنی تردد شناورها همواره یکی از اولویتهای راهبردی سازمان بنادر و دریانوردی بوده است، رفع این مانع تاریخی، ریسک دریانوردی را در آبراه حیاتی اروند به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد و بستر ایمنتری برای فعالیت جامعه دریایی و بندری فراهم می کند.
مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی با تاکید بر ظرفیتهای استراتژیک بندر خرمشهر به عنوان یکی از بنادر مهم و پررونق جنوب کشور در دهههای گذشته، اظهار داشت: رویکرد وزارت راه و شهرسازی، بازگرداندن بندر خرمشهر به روزهای اوج و توسعه زیرساختهای آن برای جذب بیشتر بخش خصوصی است.
سید محمدرضا موالیزاده استاندار خوزستان نیز گفت: پاکسازی آبراه اروندرود و خارجسازی شناورهای مغروقه، طلیعه تولد دوباره این رودخانه راهبردی است که با احیای آن، خرمشهر نیز حیات اقتصادی و تجاری تازهای مییابد.
بنا به این گزارش، بهرهبرداری از ۶۰۵۴واحد مسکونی و واگذاری زمین به ۱۰هزار و ۴۵۰مشمول، افتتاح پل عنافچه اهواز، ، بازدید از محوطه عملیاتی بندر امام خمینی (ره) و افتتاح متمرکز طرحهای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور شامل ۲۲کیلومتر آزادراه و ۴۰کیلومتر بزرگراه از دیگر برنامههای سفر وزیر راه و شهرسازی به استان خوزستان بود.
